Health Professional - Nieuws - 26-05-2008:

Voedsel en farma: veel op het spel
Beintema, Nienke

De voedingsindustrie moet haar gezondheidsclaims onderbouwen met degelijk wetenschappelijk onderzoek, zegt prof. Johan Garssen, Hoofd Immunofarmacologie aan de Universiteit Utrecht. Hij spreekt op 11 juni 2008 zijn inaugurele rede uit. Ter gelegenheid daarvan vindt in Utrecht een internationaal symposium plaats: ‘Immunity on the cutting edge between food and pharma’.

"Veel van de gezondheidsclaims die worden toegeschreven aan voedingsproducten, zijn onvoldoende onderbouwd," stelt Garssen. "Tegelijkertijd worden deze producten steeds populairder, zowel bij gezondheidsprofessionals als bij het brede publiek. Dat is een zorgelijke ontwikkeling."
Garssen erkent dat veel voedingsproducten belangrijke gezondheidsvoordelen opleveren, maar merkt op dat er ook "veel rotzooi op de markt is". Daarom pleit hij voor strengere wetenschappelijke protocollen voor het onderbouwen van gezondheidsclaims. Alleen dan kunnen mensen kwaliteit herkennen. "Wat betreft consumentenproducten in supermarkten is dit niet echt cruciaal," nuanceert hij, "want die richten zich op mensen die over het geheel gezien gezond zijn. Ze zijn gericht op preventie. Het is echter anders wanneer voeding wordt ingezet in ziektemanagement. Dan is er niet alleen sprake van potentiële gezondheidswinst, maar ook van potentiële risico’s, zoals we onlangs in het nieuws hebben gezien." Om ernstige situaties te voorkomen en gezondheidsclaims te onderbouwen zijn betrouwbare en klinisch toepasbare onderzoeksprotocollen nodig, inclusief risicoanalyses en een veiligheidsrapportage. Het onderzoek moet zorgvuldig en dubbelblind zijn en onafhankelijk worden beoordeeld, en moet verlopen van moleculair niveau via in vitro- en in vivo-experimenten naar klinische tests.

Nauwe relatie
In vroeger tijden, zo legt Garssen uit, waren voeding en farmacologie nauw met elkaar verbonden. Mensen haalden hun geneesmiddelen rechtstreeks uit natuurlijke voedingsproducten. De twee velden zijn echter onafhankelijk van elkaar verder ontwikkeld. Tegenwoordig groeien ‘voeding’ en ‘farma’ weer naar elkaar toe. "Gezondheidsproducten hebben een enorme potentie," zegt hij. "Toch heeft men het effect van voedsel op ons welzijn lange tijd onderschat. Vandaag de dag realiseren we ons weer dat ziekten multifactorieel zijn, en dat voeding een belangrijk onderdeel kan uitmaken van ziektepreventie en -management. Voeding kan farmacologie nooit vervangen, maar wel aanvullen. Dat raakvlak is uitdagend. Een spannend gegeven."
Hij benadrukt echter nogmaals dat het van groot belang is dat die ontwikkeling vergezeld gaat van degelijke wetenschap. "Bedrijven zijn daar misschien niet blij mee," zegt hij, "want die onderzoekstrajecten zijn lang en kostbaar. Sommige gaan liever door op het oude pad: gezondheidseffecten toeschrijven aan voedingsmiddelen zonder voldoende wetenschappelijk bewijs. Daar ben ik sterk tegen. Daarvoor staat er teveel op het spel – en zijn er teveel kansen die we mogelijk laten liggen."

Immunity on the Cutting Edge between Food and Pharma
«Terug