Willem de Vos wint Spinozapremie 2008
Beintema, Nienke
Op 2 juni ontving prof. dr. Willem de Vos de Spinozapremie 2008. Deze premie is de meest prestigieuze Nederlandse wetenschapsprijs, vaak aangeduid als ‘de Nederlandse Nobelprijs’. De Vos kreeg de onderscheiding voor zijn baanbrekende onderzoek naar de bijdrage van micro-organismen aan menselijke voeding en gezondheid.
De Spinozaprijs is een initiatief van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Elk jaar zijn er vier prijswinnaars. Zij ontvangen elk 1,5 miljoen euro voor hun onderzoek. Het is voor het eerst dat een microbioloog de prijs wint. "Dit is een geweldige erkenning van het belang van microbiologie in het algemeen," reageert De Vos per telefoon, "en van mijn onderzoekslijn in het bijzonder. Ik voel me vereerd en ben aangenaam verrast."
Nieuwe impuls
De Vos, hoofd van het Laboratorium voor Microbiologie van de Universiteit Wageningen, geniet wereldwijde bekendheid als expert op het gebied van microbiologie. Een van zijn verdiensten is de ontdekking dat melkzuurbacteriën met elkaar communiceren met behulp van speciale peptiden, en dat ze met deze peptiden de groei van andere micro-organismen kunnen remmen. Hij heeft daarnaast methoden ontwikkeld om het metabolisme van melkzuurbacteriën te beïnvloeden, waardoor smaakstoffen, vitaminen en zoetstoffen konden worden verbeterd.(foto:NWO/Arie Wapenaar)
Een andere specialisatie van De Vos is de diversiteit van micro-organismen in onze darmen – voor de Stichting Gut flora acteert hij dan ook als belangrijk adviseur op dat gebied. "Ik ben met name geïnteresseerd in de relatie tussen onze darmmicrobiota en bepaalde aandoeningen, zoals inflammatory bowel disease, of IBD," zegt hij. "Als we meer over die relatie weten, dan kunnen we behandelingen ontwikkelen die zich specifiek richten op deze microbiota." Om zijn onderzoek te vergemakkelijken, heeft De Vos een speciale ‘micro-petrischaal’ ontwikkeld: een microchip met daarin miljoenen piepkleine compartimenten waarin micro-organismen kunnen worden gekweekt en op snelle wijze gescreend. Met deze uitvinding kunnen nieuwe soorten worden geïsoleerd, evenals soorten die vooralsnog niet kweekbaar waren.
Het grote geldbedrag stelt De Vos in staat zijn onderzoek verder uit te bouwen. "Dit is voor mij niet het moment om met pensioen te gaan," lacht hij. "Integendeel: de prijs geeft een nieuwe impuls aan mijn werk. Er zijn nog veel open vragen, en met deze prijs zal ik sommige daarvan kunnen beantwoorden." Deze vragen hebben niet alleen betrekking op de relatie tussen darmmicrobiota en gezondheid, maar ook op de grote diversiteit aan micro-organismen in ons lichaam en in onze omgeving. "Deze diversiteit is nog grotendeels onbekend," benadrukt De Vos. "Het merendeel van de bacteriesoorten is simpelweg nog niet ontdekt. Sommige daarvan bieden wellicht interessante kansen voor voedings- en gezondheidstoepassingen."
Meer informatie:
NWO Spinozapremie 2008
«Terug