Health Professional - Nieuws - 06-12-2008:
«TerugAntibiotica hebben langdurig effect op darmflora Beintema, Nienke Uit recent onderzoek blijkt dat een algemeen voorgeschreven antibioticum eenderde van de bacteriesoorten in onze darm verstoort. Dit effect duurt meerdere weken, en sommige bacteriestammen herstellen zelfs niet binnen zes maanden. De onderzoekers concluderen dat antibiotica mogelijk onbekende, negatieve gezondheidseffecten hebben. Hoewel artsen in Nederland terughoudender zijn in het voorschrijven van antibiotica dan hun collega’s in veel andere landen, neemt het gebruik van antibiotica gemiddeld toe. Experts wijzen regelmatig op het gevaar van antibioticaresistentie, maar er schuilt mogelijk een ander risico onder de oppervlakte, wellicht met belangrijke gevolgen voor de gezondheid. Les Dethlefsen en collega’s van de Universiteit van Stanford (VS) publiceerden in november een artikel in Public Library of Science (PLoS) Biology, waaruit bleek dat ciprofloxacine, een antibioticum dat vaak wordt voorgeschreven tegen urineweginfecties, de darmflora langdurig verstoort. De onderzoekers vergeleken de samenstelling van de darmflora van drie gezonde personen voor en na behandeling met het antibioticum. Ciprofloxacine bleek het voorkomen van eenderde van de darmbacteriën te beïnvloeden, met een negatief effect op de diversiteit en balans van de darmflora. Genetische sequencing Bij alledrie deze personen duurde het ongeveer vier weken voor de darmflora weer vergelijkbaar was met de oorspronkelijke staat. Sommige bacteriestammen waren echter na zes maanden nog niet hersteld. "Dit verstorende effect van ciprofloxacine is in tegenstelling met eerdere aannamen dat ciprofloxacine de darmflora nauwelijks beïnvloedt," schrijven de onderzoekers in hun artikel. Het effect van antibiotica op de darmflora was al wel eerder bestudeerd, maar alleen met de conventionele techniek van bacteriekweek in het laboratorium. Veel van de menselijke darmbacteriën zijn echter niet in het lab te kweken en zijn daarom nog niet beschreven. Naar schatting is niet meer dan 20-40% van de menselijke darmflora ooit succesvol gekweekt. De Stanford-onderzoekers hebben de bacteriën echter gekarakteriseerd door middel van genetische sequencing. Ze brachten korte, zeer variabele regio’s in kaart van een algemeen microbieel gen: het 16S rRNA-gen. Deze techniek, die pyrosequencing wordt genoemd, heeft een groter onderscheidend vermogen dan traditionele kweektechnieken en stelt onderzoekers in staat veel meer soorten te identificeren. Deze studie bevestigde de aanwezigheid van meer dan 5600 bacterietaxa: veel meer dan eerdere schattingen op basis van conventionele technieken. Pyrosequencing is bovendien relatief goedkoper. De conclusies over het verstorende effect van ciprofloxacine, zoals Dethlefsen en zijn collega’s opmerken, geeft een belangrijk signaal af aan de medische praktijk. Meer en meer kennis komt beschikbaar over de relatie tussen onze darmflora en ons immuunsysteem, en ziekten zoals obesitas en diabetes. Daarom pleiten de Stanford-onderzoekers voor voorzichtigheid wat betreft behandelingen die onze darmflora beïnvloeden. Meer informatie: PloS Biology-artikel van Dethlefsen en zijn collega’s van de Universiteit van Standford Analyse van deze studie in PLoS Biology |