Health Professional - Nieuws - 03-04-2009:

Darmweefsel gekweekt in een petrischaal
Beintema, Nienke

Utrechtse wetenschappers zijn erin geslaagd compleet darmweefsel te kweken uit een enkele stamcel. Het weefsel vernieuwde zichzelf gedurende enkele maanden op normale wijze en bevatte alle gedifferentieerde celtypen.

Stamcellen zijn cellen die zich nog niet hebben gedifferentieerd, en die daarom nog kunnen uitgroeien tot allerlei verschillende celtypen. Wetenschappers hopen dan ook dat ze in de toekomst beschadigde weefsels of zelfs organen kunnen vervangen. Cellen van de patiënt zelf zouden dan gebruikt kunnen worden om nieuw weefsel te kweken. Daardoor treden er geen afstotingsverschijnselen op, zoals bij orgaandonatie. Deze zogenoemde regeneratieve geneeskunde is echter nog geen realiteit. Er zijn nog verscheidene praktische hindernissen.

De onderzoeksgroep van Hans Clevers van het Utrechtse Hubrecht Instituut (verbonden met het UMC Utrecht) heeft dit doel een stapje dichterbij gebracht. Clevers en zijn collega’s slaagden erin darmslijmvlies van een muis te kweken vanuit een enkele darmstamcel. Zij publiceerden hierover in Nature van 29 maart.

Klinische toepassing
Eerder had deze groep al aangetoond dat darmstamcellen, die zich bevinden in zogenaamde crypten in de darmwand, zich onderscheiden door een specifiek eiwit op hun celoppervlak. Dit eiwit, genaamd Lgr5+, konden de onderzoekers labelen met fluorescentietechnieken, waardoor ze konden zien welke cellen ze als basis voor de celkweek moesten nemen.

Het gekweekte weefsel vertoonde veel eigenschappen van ‘echt’ darmslijmvies: de cellen werden voortdurend vervangen, alle gedifferentieerde celtypen waren aanwezig, en ze vormden tezamen precies de juiste darmstructuur. De hoeveelheid weefsel vervijfvoudigde elke week. "Ik denk dat het geen probleem zal zijn om deze kleine stukken op een juiste ondergrond aan elkaar te laten groeien," verklaart Clevers in een e-mail.

"Wanneer we met microarrays de activiteitsstatus van alle 25.000 genen vergelijken," vervolgt hij, "zien we eerlijk gezegd geen verschil tussen ‘vers’ geïsoleerd darmepitheel en het gekweekte darmepitheel. Ik denk daarom ook niet dat de darmflora die dit zou gaan koloniseren, significant anders zou zijn."

De groep heeft ook al enige experimenten gedaan met menselijk weefsel. Die zien er veelbelovend uit, aldus Clevers. "Het Hubrecht Instituut zal niet de partij zijn die deze technologie uiteindelijk naar de patiënt zal brengen," zegt hij. "Ik verwacht dat dit op veel plekken ter wereld ter hand zal worden genomen. Hoe dan ook zal het zeker een aantal jaren duren voor er een echte klinische toepassing is."

Meer informatie:
Publication by Clevers et. al. (29 March 2009) in Nature
Website Clevers Group
«Terug